Zespół Szkolno-Przedszkolny im. Kawalerów Orderu Uśmiechu w Wielowsi

 

Nawigacja

Oddziały (klasy)

Szkolna historia Sekretariat szkolny Plan Dyżurów Międzylekcyjnych Nauczycieli Gdzie możesz zwrócić się o pomoc ? Godziny pracy pedagoda szkolnego Godziny pracy logopedy szkolnego Godziny otwarcia Świetlicy Szkolnej Plan pracy pedagoga szkolnego na rok szkolny 2016/2017 Godziny otwarcia Biblioteki Szkolnej

Historia szkoły

Szkolna historia

 

 Historia szkoły  1906 - 2006


             


Pierwszy dzwonek w murach szkoły zabrzmiał w 1906 r. Były to czasy zaboru pruskiego, w których surowo karano wszelkie przejawy polskości. Lekcje odbywały się wyłącznie w języku niemieckim. Mimo to, uczęszczanie do szkoły powszechnej było zjawiskiem prestiżowym i niewielu mogło sobie na nie pozwolić.


         Zasadniczą zmianę tej sytuacji spowodował, mający miejsce w roku 1921, plebiscyt na Górnym Śląsku. Sprawił on, że Rybnik, a wraz z nim nasza szkoła wróciła do Macierzy.

         Funkcję pierwszego polskiego dyrektora szkoły pełnił wówczas pan Matusiak, jego zastępcą był pan Dobiasz. Szkole nadano imię św. Stanisława.

 

 


 

 

 

 

  Kronika szkoły  

    

Nie ma pisemnych wiadomości na temat szkoły sprzed roku 1800. Według tego, co przekazał zmarły ksiądz proboszcz Kudlek naukę prowadził do 1800 roku miejscowy organista. Posiadał on dom obok kościoła, w którym było jego mieszkanie i dwie klasy szkolne. Do niego należały także zabudowania gospodarcze, stodoła i pole.

         Liczba dzieci podlegających obowiązkowi szkolnemu była znacząca bowiem do szkoły uczęszczały także dzieci z okolicznych wiosek: Świniowic, Czarkowa, Kieleczki, Wojski i Koloni Radońskiej. Jak podaje protokół wizytacyjny z 1811 roku liczba wszystkich uczni wynosiła 127 osób.

         Pierwszym nauczycielem po roku 1800 był Jakub Mordan. Jego następcą był Wincenty Stobel, którego następcą był Ignac Solka, który zmarł 11 maja 1816 roku. Od 12 sierpnia 1816 roku jego miejsce zajął Tomas Poplutz, który piastował to stanowisko do swojej śmierci która miała miejsce 20 października 1839 roku. W czasie swojej pracy miał on także nauczycieli pomocniczych: Moritz, Pohl, Maywald, Schablitzky, Baron i Zimmermann, który był nauczycielem pomocniczym. Został on również organistą. Zmarł 13 sierpnia 1886 roku. W tym czasie zatrudniano również kilku nauczycieli adiutantów.

         Morgan jako pierwszy elementarny nauczyciel otrzymał dotację w naturze. Były to wydzielone miarki zboża. Od roku 1812 na rzecz nauczyciela każda wioska z której pochodziły dzieci musiała odpowiednio do liczby dzieci przekazać właściwą liczbę miar zboża i opał na rzecz nauczyciela i szkoły. Jako organista dostał on 11 morgów ziemi ornej i drzewa owocowe. Od roku 1866 niektóre należności przekazywane w naturze zostały zamienione na ekwiwalent pieniężny, który był wypłacany dwa razy w roku. Wciąż powiększająca się liczba uczniów, która w 1870 wzrosła do 540, spowodowała, iż stał się odczuwalny brak nauczycieli. Dlatego też dwóch z uczących nauczycieli musiało uczyć na dwie zmiany. Z tego też powodu należało zwiększyć im ich wynagrodzenie. Szkoła w Wielowsi była dość dużą szkołą. Zimą dzieci dochodzące z innych wiosek miały wiele opuszczonych godzin, dlatego w Wojsce poczyniono starania by utworzyć własną szkołę. Ponieważ w Wielowsi żyli także żydzi, dzieci żydowski chodziły do szkoły wraz z dziećmi katolickimi. W szkole nie prowadzono zajęć z gimnastyki ponieważ nie było miejsca gdzie mogły by się odbywać takie zajęcia. Wiosną, w czasie kiedy była pogoda zorganizowano wycieczkę do Kieleczki podczas której wszyscy dobrze się bawili.

         W kwietniu 1873 roku przybył do powiatu gliwickiego nowy inspektor szkolny. Poprzednio był on zatrudniony w Bochum w Westfalii. Zarządził on, aby oddzielnie uczyć chłopców i dziewczęta. Jeden nauczyciel miał uczyć wszystkie stopnie chłopców, a drugi dziewcząt.

         W styczniu 1877 roku właściciel posiadłości „Rittergut” pan Kuschel sprzedał swój majątek Baronowi von Durant.

         16 stycznia do Ameryki wyjechał Karl Swiczy który był nauczycielem.

         W roku 1876 od szkoły w Wielowsi odłączyła się szkoła w Wojsce, tworząc własną jednostkę dydaktyczną.

         W dniu 13 lipca 1878 roku został położony kamień węgielny pod budynek nowej szkoły. Odbyło się to przy obecności krolewskiego przedstawiciela i właściciela Czarkowa, jak również tutejszego burmistrza Johana Krawietz, obu nauczycieli: Zimmermana i Bartela i wśród licznie zgromadzonej młodzieży szkolnej, która po przemówieniu przedstawiciela królewskiego o nazwisku Bartel odśpiewała pieśń „Chwalmy Boga”. W czerwcu 1879 została ukończona budowa nowego budynku szkoły.

         Dnia 8 maja 1886 roku swój jubileusz 50 lat pracy  nauczycielskiej świętował Anton Zimmermann, który – według własnych informacji – pracę nauczyciela rozpoczął 13 maja 1836 roku. Zorganizowano uroczyste przyjęcie na którym śpiewały dzieci. Odprawiono także Mszę Świętą w jego intencji. Mieszkańcy Wielowsi ofiarowali jubilatowi fotel ażeby mógł sobie odpocząć. Po Mszy Świętej odbyło się uroczyste przyjęcie w jego mieszkaniu. Jubilat dostał wiele życzeń, także od samego cesarza Wilhelma. Pan Zimmermann uczył jeszcze do 1 października 1886 roku. Niedługo po przejściu na emeryturę pojawiły się dolegliwości nóg i płuc, w wyniku których Zimmermann zmarł 13 sierpnia. Na jego pogrzebie byli obecni nauczyciele z bliska i daleka, było wiele księży i miejscowej ludności.

Od 15 września władze zarządziły obowiązek szkolny. Dotychczas szkoła nie była obowiązkowa, dlatego kto nie chciał do szkoły nie chodził lub chodził byle jak. Od 1 kwietnia 1889 roku poprawiła się sytuacja finansowa szkoły poprze nowe fundusze.

         W dniu 9 maja 1892 roku szkoła została zamknięta na 6 tygodni z powodu epidemii odry.

         7 maja 1891 roku wieczorem w szkołę uderzył piorun, od którego spłonęła część dachu. W szkole w tym czasie była żona i dzieci nauczyciela. Oprócz strachu nic im się nie stało. Powstałe szkody wynosiły 400 marek. W tym samym roku w mieszkaniu nauczyciela wybuchł pożar. Ogień został spowodowany przez podpalenie się drewna obok pieca i ubrań znajdujących się w pobliżu. W wyniku pożaru została uszkodzona ściana. Za poniesione szkody nauczyciel dostał 50 marek odszkodowania, musiał także zapłacić mandat w wysokości 10 marek za nieostrożne obchodzenie się z ogniem.

         Od 1 kwietnia 1883 roku system czteroklasowy został zamieniony na system pięcioklasowy. Od 1 kwietnia rozwiązała się prywatna szkoła żydowska i dzieci żydowski dołączono do szkoły katolickiej.

         Od 1 kwietnia 1893 wprowadzono nowe podręczniki.

         W dniu 29 marca w drodze z Toszka do Wielowsi zmarł na zawał serca patron szkoły Baron von Durant. Urządzono mu uroczysty pogrzeb, a na wielu domach wywieszono żałobne flagi.

         Dnia 1 lipca 1894 roku został powołany nowy inspektor szkolny, Hern Stein pochodzące z prowincji nad Renem. Zamieszkał on w Pyskowicach. Do jego regionu należała także Wielowieś.

         Podczas generalnej konferencji dnia 11 grudnia w obecności Królewskiego Inspektora i Powiatowego Inspektora przeprowadzono w szkole egzaminy dzieci. Do zadań starszych dzieci należało sformułowanie listów i opisanie pracy domowej swojej matki. W młodszych klasach przeprowadzono egzamin z religii. Następnie dzieci były egzaminowane z historii, geografii. Yły także recytacje wierszy.

         Dnia 1 kwietnia 1896 roku swoją pracę jako nauczyciel rozpoczął Anton Duczek. Został on jednak na 2 miesiące powołany do wojska.

         W roku 1896 postawiono kolejny krok w systemie szkolnym który polegał na utworzeniu nowego systemu nauczania. Powstała też nowa rada gminy w skład której uprzednio wchodziły trzy osoby z urzędu gminy. Do nowej rady dołączono także dyrektora szkoły.

         11 lutego 1897 roku przeprowadzono po raz pierwszy niezapowiedzianą wizytację szkoły, podczas której przeegzaminowano uczniów. W wizytacji tej nie brała udziału Rada Szkoły. W najstarszej klasie przeprowadzono egzaminy na tematy: Cesarz Wilhelm I, góry Niemiec, bogactwa ziemi. Były także recytacje wierszy i śpiew w grupie i pojedynczo. Następnie dzieci napisały wypracowania. Dziewczęta pisały na temat: „Jak sprzątam pokój rano”, natomiast chłopcy pisali prace na temat: „Co służący musi zrobić gdy wybiera się w podróż ze swoim panem. Wizytację zakończono około godziny trzynastej.

         Dnia 2 listopada 1897 roku otworzono szkołę w Borowianach. Około 30 uczni uczęszczających dotychczas do szkoły do Wielowsi na swoją nową szkołę. Od tej pory do szkoły do Wielowsi chodzą tylko uczniowie miejscowi i z Kieleczki.

         Od 1 października do 15 listopada nauczyciel Duczek znowu został powołany do wojska.

         Od 1 maja 1898 roku Inspektor powiatowy, którym był pan Stein przeniósł się z powrotem do Bochum.

         W dniu 27 czerwca miała miejsce krótka wizytacja szkoły przeprowadzona przez doktora Wende.

          W czasie rozpoczęcia szkoły w 1899 roku wprowadzono w I i II klasie nowe czytanki. Od 1 października 1899 roku nauczyciel Homella powołany został do wojska do jednostki w Wrocławiu.

         W dniu 31 marca 1900 roku 38 uczniów ukończyło wyższą klasę, niższą zaś ukończyło 9 uczniów. Najzdolniejsi otrzymali pięć książek ufundowanych przez władzę królewską.

W dniu 1 kwietnia 1900 roku rozpoczął się nowy rok szkolny. Do pierwszej klasy przyjęto 47 uczniów. Wszystkich w szkole było 326 uczniów.

         W dniu 3 sierpnia 1901 dyrektor szkoły obchodził swój 25 jubileusz. Obchodzono go bardzo uroczyście. Odprawiona została w tej intencji Msza Święta na której było obecnych wielu nauczycieli. Uroczystość tę poprowadził pan Gawol, dyrektor szkoły w Tworogu.

         1 kwietnia 1902 roku Królewski Powiatowy Inspektor opuścił Pyskowice i udał się do Rybnika. Pożegnanie odbyło się 5 kwietnia. Wszyscy nauczyciele żegnali wspaniałego kolegę. Jego miejsce zajął doktor Schwingel z Gliwic.

         W dniu 5 marca 1903 roku powiatowy inspektor nazwiskiem Schwingel wizytował szkołę.

         6 stycznia 1904 roku szkoła urządziła wieczorek dla rodziców. Na tym wieczorku nauczyciel Achtelik wygłosił przemówienie na temat: „Szkoła – Dom”. Oprócz wierszy i piosenek śpiewanych przez dzieci były przedstawienia podczas których wystawiono „Czerwonego Kapturka” i „Królewnę Śnieżkę”. Rodzice nagrodzili dzieci gorącymi brawami.

          Z początkiem roku szkolnego w 1905 wybuchła we wsi epidemia szkarlatyny, przez co dużo dzieci zachorowało. Z tego powodu zamknięto szkołę. Naukę wznowiono dopiero od 1 czerwca.

         5 maja 1905 roku odbył się „Schillerfeier”. Z tego powodu dzieci starszych klas odbyły wycieczkę do Zawadzkiego. Dzieci do Kielczy udały się piechotą, a następnie pociągiem do Zawadzkiego. Droga powrotna wyglądała tak samo. Podczas tej wyprawy dzieci zwiedzały hutę, wielkie hale, nawiedziły także kościół i podziwiały piękną okolicę Małapany.

         W lutym 1906 roku podczas wizytacji nakazano aby dzieci były uczone nut. W tym czasie do szkoły uczęszczało 350 uczniów, dlatego kurator przydzielił do pracy piątego nauczyciela. Siódmego września rodzina dyrektora szkoły pogrążyła się w wielkim smutku z powodu śmierci najstarszego syna, który pracował jako pomoc na poczcie.

          Z rozporządzenia władz wyższych od dnia 1 grudnia 1907 roku zaczęto wydawać w szkole zupy dla dzieci. Z posiłków tych korzystało ok. 25 dzieci, przeważnie z Kieleczki.  Na czas posiłku dzieci te pozostawały w szkole.

         15 lutego pracę w szkole rozpoczął pan Trojan pochodzący z Nysy.

         1 października 1907 roku pan Riedel będący nauczycielem w Świbiu został przeniesiony do Wielowsi. Od 1 Października 1908 roku swoją pracę jako nauczyciel rozpoczął Richard Feike, który przybył do Wielowsi z Potempy.  Do zarządu szkoły zostali powołani: ks. Proboszcz Holletzek i pan Bartell, dyrektor szkoły.

         Z powodu nowo przybyłych nauczycieli trzeba było przebudować budynek nauczycielski, aby nowi nauczyciele mieli gdzie mieszkać.

         Od Wielkanocy 1908 roku wprowadzono zajęcia z gimnastyki w starszej klasie dziewcząt.

         17 stycznia 1909 roku urządzono wieczorek dla rodziców podczas którego dzieci przedstawiały różne skecze. Swoje występy miały także dzieci z niższych klas.

Od 1 kwietnia nauczyciel Feike objął stanowisko nauczyciela dziewcząt w miejskiej szkole w Pyskowicach.

1 lutego 1910 roku przeprowadzona została wizytacja szkoły podczas której we wszystkich klasach przeprowadzono egzaminy pisemne i ustne.

Pod koniec marca, na końcu roku szkolnego szkołę ukończyło 38 uczniów. Przyjęto także do pierwszej klasy 52 nowych uczniów.

Na początku roku szkolnego roku 1911 do szkoły uczęszczało 380 dzieci, z tego też powodu szkoła wystosowała wniosek o przyznanie szóstego nauczyciela. Wniosek został rozpatrzony negatywnie. Kiedy wprowadzono trzecią godzinę zajęć z gimnastyki dla dziewcząt i chłopców powstała potrzeba aby znaleźć więcej miejsca na przeprowadzenie tych zajęć.

W czasie wakacji w 1912 roku przeprowadzono remont szkoły podczas którego naprawiono dach. W klasach wstawiono podwójne okna, cały budynek na nowo został otynkowany, wybrukowano chodniki, uporządkowano podwórze, założono nowe rynny, otynkowano także budynek gospodarczy, a także zrobiono nowe schody z granitu.

Dnia 17 października przeprowadzono wizytację szkoły. Wizytację tę przeprowadził Wizytator Królewski pan Kolber. Kontroli poddano klasy drugie czwarte i piąte. W klasach piątych przeprowadzono egzamin z przyrody, geometrii i umiejętności pisania. Klasy czwarte zdawały egzamin ze śpiewu i kaligrafii.

1 stycznia 1913 roku przeniesiony do Königshütte został nauczyciel Paul Trojan. Jego miejsce zajął nauczyciel Artur Schindler z Wojski. Dnia 10 marca 1913 roku odbyła się wielka uroczystość na cześć cesarza. W uroczystym pochodzie do Kościoła brali udział nauczyciele i dzieci. Po mszy wszyscy udali się do uroczyście przystrojonej sali. W sali tej znajdował się przystrojony obraz cesarza. Podczas uroczystości nie zabrakło śpiewów i wierszy. Dyrektor szkoły, pan Bartel, który od 1 lipca 1878r. był zatrudniony jako nauczyciel, następnie od 1 grudnia 1886 r. także jako organista, wieloletni pisarz gminny, dyrektor Urzędu Stanu Cywilnego i prowadzący Powiatową Kasę Oszczędności dnia 1 października 1914 roku przeniósł się na zasłużony odpoczynek. Jedynie nadal pełnił funkcję organisty.

17 czerwca 1915 r. Ksiądz Biskup udzielał młodzieży sakramentu bierzmowania. Pomimo ciężkich czasów wojny ludzie zgotowali Biskupowi uroczyste przyjęcie.

25 kwietnia 1915 r. szkoła była wizytowana przez Inspektora Schwingel i wizytatora Keller.

W dniu 14 stycznia z powodu wylewu i kłopotów z sercem zmarł nagle Dyrektor i organista Bartel.

Od dnia 1 kwietnia 1916 r. w szkole uczyło się 308 dzieci, z czego 157 stanowili chłopcy a 151 dziewczęta. Wśród dzieci było 301 dzieci katolickich, 3 ewangelickich i 4 pochodzenia żydowskiego. Od dnia 1 listopada 1915 roku za sprawą Rozporządzenia władzy utworzono szkołę gotowania. Zajęcia prowadziła panna Grand. Chętnych było tak dużo, że trzeba było utworzyć dwa oddziały. Poza dziewczynami z Wielowsi do szkoły uczęszczały także dziewczęta z Wojski, Giegowitz {Gajowic} Wiśnicza i Kieleczki.

20 października z wojny jako inwalida wrócił nauczyciel Pelka, który od 1 listopada objął pracę w szkole. Podejmował on także zastępstwa w Świbiu, ponieważ wielu nauczycieli było jeszcze na wojnie.

Dnia 5 lutego 1917 roku Anton Schindler zdawał egzamin piątej klasy. W skład egzaminu wchodziły: religia, matematyka i umiejętność czytania i pisania. Komisja egzaminacyjna składała się z przedstawiciela Regierungsratu Kellera, Powiatowego Inspektora Hahnela i nauczyciela z Seminarium Mengela. Egzaminy trwału od  730  do 10 00, natomiast egzamin ustny od 10 00 do 1200. egzamin zakończony został wynikiem pozytywnym.

12 lutego 1918 roku ks. Proboszcz Paul Holeczek powołany został przez Rząd Królewski jako miejscowy Inspektor Szkolny. Pod jego zwierzchnictwem była szkoła w Wielowsi i Świniowicach.

W dniu 25 czerwca na wojnie we Francji zginął nauczyciel Pelka. Był on nauczycielem od 1910 roku. Na jego miejsce zatrudniono Huberta Brisch pochodzącego z Ligoty koło Lublińca. Brisch był synem dyrektora szkoły.

Od 1 grudnia 1919 roku stanowisko dyrektora szkoły zajął Tadeusz Gürtig. Został on przeniesiony ze szkoły podstawowej w Opolu. Nowy dyrektor pochodził z okolic Poznania.

1 kwietnia 1920 roku do pierwszej klasy przyjęto 46 nowych uczniów. Wszystkich dzieci w szkole było w tym czasie 315 osób, z czego było 161 chłopców i 154 dziewczęta.

W roku szkolnym  1921 przyjęto do pierwszej klasy 54 dzieci. Wszystkich dzieci w tym czasie było 324, w tym 161 chłopców i 163 dziewczyny.

Od 5 sierpnia do 19 września zachorował nauczyciel Schindler. Pozostali nauczyciele zastępowali go na jego zajęciach, ale mimo tego nauka była krótsza.

Z powodu nie dostarczenia do szkoły węgla na czas nauka od dnia 28 października do 9 listopada została przerwana. Od 1 listopada 1920 roku nauczyciel Schindler otrzymał urlop aby uczestniczyć w specjalnym Seminarium w Berlinie, w tym czasie zastępowali go nauczyciele.

W roku 1922 przyjęto do pierwszej klasy 34 uczniów. Wszystkich uczniów było 311. od 1 kwietnia nauczycielka Maria Schelga po 10 latach owocnej pracy została przeniesiona do szkoły do Toszka. Jej miejsce zastąpiła Berta Horus z Toszka.

Z powodu ogólnie panującego chaosu nie można było po feriach jesiennych normalnie zacząć zajęć szkolnych. Do szkoły chodziło wtedy mało dzieci. Decyzją władz 11 zdolnych dzieci przedwcześnie zwolniono ze szkoły. Z powodu wojny w roku 1923 do szkoły przyjęto zaledwie 23 dzieci. W tym czasie wszystkich dzieci w szkole było 302.

Od 8 maja do 19 sierpnia nauczyciel Brisch otrzymał urlop podczas którego został wysłany na kurs do Miechowic. W czasie jego nieobecności zastępował go nauczyciel Dawid.

Od 1 lipca do Przeschlebia została przeniesiona nauczycielka Horus. W jej miejsce zatrudniono nauczycielkę Elizabeth Olbrich z Pyskowic.

1 września na własną prośbę zwolnił się nauczyciel Schindler. Jego miejsce zajął nauczyciel Dawid. Po jesiennych feriach mieszkający tu nauczyciel Marwan został zatrudniony przez Powiatowego Inspektora jako zastępca do 6-tej klasy.

Przez odłączenie części Śląska do Polski pogorszył się stan zatrudnienia nauczycieli. Władze musiały młodych nauczycieli wysłać na urlop, lub zwolnić. Taki los spotkał także nauczyciela Dawida. Na jego miejsce przyjęto Maxa Pesche.

W roku szkolnym 1923/24 do szkoły przyjęto zaledwie 21 osób, tak iż wszystkich dzieci było w szkole 282.

Dnia 17 maja nauczycielka Olbrich zdała egzamin wyższego stopnia. 31 maja została tymczasowo zwolniona aby zrobić miejsce starszej nauczycielce, która już uchodziła ze stanu nauczycielskiego. Nazywała się ona Oliwia Speer.

Letnie i zimowe miesiące w roku 1924 przyniosły nauczycielom największe kłopoty gospodarcze, ponieważ nie można było utrzymać gospodarki mimo podejmowania największych wysiłków. Marka w stosunku do dolara traciła z dnia na dzień. Jeden dolar miał wartość do 5 bilionów marek. Skutkiem tego wszystkie produkty które trzeba było kupić w zastraszającym tempie drożały. Za chleb masło mięso i węgiel płaciło się już tylko miliardami i bilionami. Pensję nauczycielom wypłacano najpierw miesięcznie, a potem dwa razy w miesiącu, aż w końcu raz w tygodniu. Pieniądze były przesyłane poprzez pocztę. Proces ten trwał ok. trzech dni. W tym czasie 13 wartości sumy pożarła inflacja. Wszyscy którzy mieli oszczędności w kasach stracili je. Od 1 grudnia nauczyciele i urzędnicy dostali tylko połowę swojej pensji, także liczbę urzędników zredukowano o 25%. Dzięki Śląskiemu przewodniczącemu „Centrum” Jochanesowi Ulitzka redukcje w nauczycielstwie zostały złagodzone. Było to spowodowane także sprawą nauczycieli uchodźców. Od 1 lutego nauczyciel Pesche został przeniesiony do Tworoga, a jego miejsce zajął nauczyciel uchodźca Alfons Pillep.

Żeby dzieci mogły pobierać nauki Caritas zorganizował zbiórkę żywności. Kto co mógł to dał. Zebrano 7 cetnarów mąki żytniej, 9 cetnarów kartofli, groch, fasolę, słoninę kiełbasę i pieniądze. Z tego co zebrano część przekazano do Caritasu we Wrocławiu, a część bezpośrednio do domów dziecka. Na święta Bożego Narodzenia dziewczęta otrzymały dwie duże paczki z piernikami i innymi słodyczami. Przekazano to do domów dziecka w Gliwicach i Wrocławiu. W roku tym ostatnią klasę ukończyło 32 uczniów.

W roku 1924 do szkoły przyjęto 23 uczniów. Wszystkich zaś uczniów było 279.

Remontowi poddano dach starej szkoły. Wymieniono zgnite krokwie, tak iż budynek mógł być dalej użytkowany. W budynku tym mieszkał także kościelny. Przy nowej szkole od strony zachodniej i północnej postawiono nowy płot. Także mieszkania nauczycieli poddano renowacji.

Nauczycielka Alicja Speer z powodu bólu karku na własną prośbę przeszła na emeryturę. Jej miejsce zajęła nauczycielka uchodźca Emma Preuschoff. W wyniku rozporządzenia władz 10 dzieci zostało przedwcześnie zwolnionych ze szkoły.

Odbyły się także wybory do rady szkoły w których wybrano mastępujące osoby: Kleofasa Fujarę (rolnik), Alojz Chrobocze, Franz Lischka, Franz Muschol, Franz Michael, Albertina Kroll.

11 stycznia w szkole został zorganizowany wieczorek dla rodziców w formie jasełek. Rektor Görtig przedstawił w swoim przemówieniu wzajemne stosunki między szkołą a domem rodzinnym. Następnie dzieci przedstawiły różne sztuki, śpiewały kolędy i recytowały wiersze. Od marca wprowadzono światło elektryczne między innymi do mieszkań nauczycieli i do trzech klas. W dwóch z tych klas w miesiącach zimowych była prowadzona nauka zawodu. W trzeciej klasie prowadzono dodatkowe przedszkole.

W roku szkolnym 1925 przyjęto 22 uczniów. Wszystkich dzieci było wtedy 251.

Dnia 16 czerwca dyrektor Görtig obchodził jubileusz 25 lat pracy nauczycielskiej. Z tego powodu odprawiono w kościele uroczyste nabożeństwo w którym brały udział dzieci i mieszkańcy wsi. Po nabożeństwie dzieci składały Jubilatowi życzenia. Po południu zebrał się w mieszkaniu jubilata związek nauczycieli katolickich, którego członkowie przekazali jubilatowi swoje życzenia.

1 października dyrektor Görtig został przeniesiony do Toszka gdzie piastował dalej urząd dyrektora.

1 marca 1926 odbyło się uroczyste wprowadzenie nowego nauczyciela. Nauczyciel Reinhold Polonius przybył z Jozefsdorfu koło Katowic.

Władze w Opolu przyznały do Wielowsi nauczycielkę pomocniczą. Została ona wprowadzona 1 maja 1927 roku. Od 1 września została już mianowana nauczycielką.

17 września 1927 roku Śląsk odwiedził prezydent. Droga jego przejazdu prowadziła przez Toszek. Pięć wyższych klas udało się do Toszka na przywitanie prezydenta. Dzieci miały to szczęście że mogły zobaczyć go z bliskiej odległości. W przywitaniu tym brał udział ogół ludzi.

8 marca 1929 roku na zawał serca zmarł nagle dyrektor szkoły Polonius. W pogrzebie który miał miejsce 11 marca brali udział: Starosta Powiatowy, Inspektor powiatowy, księża z okolicy, nauczyciele, dzieci, Związek Lokalny, gmina, i parafia. Stanowisko po zmarłym objął Konrad Czerny.

Od 1 kwietnia nauczyciel Brisch został przeniesiony do Wojski jako dyrektor. Od kwietnia obsadzono wolne stanowiska. Na miejsce zmarłego dyrektora powołano Paula Hejduk, a miejsce Huberta Brisch zajął nauczyciel Steinem, który przedtem był zatrudniony w Wojsce. Od 1 sierpnia 1929 roku szkołę wizytował pan Biewald z Opola. Rewizja objęła klasy I i IV.

Od 1 stycznia 1930, po śmierci Poloniusa który był nauczycielem i organistą rada szkoły i rada parafialna doszły do wniosku aby na tym miejscu zatrudnić Karla Lerch pochodzącego z Sierot.

1 kwietnia 1939 do szkoły przyjęto 43 uczniów, z tego 18 chłopców i 18 dziewcząt. Z klasy II troje dzieci, dwóch chłopców i jedna dziewczyna poszła do wyższej szkoły. Wszystkich w szkole było 235 osób.

1 kwietnia dostarczono nowe ławki do jednej klasy. Zostały one wstawione do starego budynku szkoły, ponieważ w tym budynku ławki były w najgorszym stanie.

Statystyka szkoły

klasa

chłopców

dziewcząt

razem

I

19

22

41

II

17

17

34

III

18

20

38

IV

18

17

35

V

20

18

38

VI

21

29

50

RAZEM

113

123

236

Pośród tych dzieci 231 to katolicy, 4 ewangelicy, i jedno żydowskie. Pośród tych dzieci 36 posługuje się tylko językiem niemieckim, 171 po polsku a po niemiecku i polsku mówi 29 dzieci. Podczas ciężkiej zimy w 1929 roku zamarzła większość drzew które musiano wyciąć i posadzić nowe. Wiosną 1930 roku związek szkolny zakupił nowe drzewka i krzewy a także świerki wysoko rosnące. Wszystkie nowo posadzone rośliny się przyjęły.

2 września miały miejsce międzyszkolne zawody sportowe. Z powodu zimna i deszczu impreza się nie udała.

W lutym 1931 roku ufundowano do drugiej klasy nowe dwuosobowe ławki średniej wielkości. Wszystkich ufundowanych ławek było 25 sztuk. Były to ławki dla dzieci z IV i V klasy.

31 marca 1931 roku w szkole uczyło się ogółem 237 dzieci. W dniu tym szkołę opuściło 14 dzieci w tym 6 chłopców i 8 dziewcząt. Nowy rok szkolny rozpoczęto dopiero 15 kwietnia. Nowoprzyjętych dzieci było 35. w tym czasie jedna dziewczyna poszła do wyższej szkoły. Ogólna liczba dzieci wynosiła 257. pośród tych dzieci jest 254 katolików, 4 ewangelickie i jedno hebrajskie. 48 dzieci posługuje się językiem niemieckim, 35 jest dwujęzycznych i 176 mówi w języku polskim.

1 kwietnia 1931 roku Inspektor Szkolny Schmikalla został przeniesiony do oddziału w Opolu gdzie pełnił rolę Inspektora Szkolnictwa mniejszościowego. Jego następca nie jest jeszcze ustalony. Tymczasowo zastępuje go Inspektor Babioch z Gliwic.

Ferie letnie w tym roku trwały 4 tygodnie, od 15 czerwca do 13 sierpnia. Rok szkolny skończył się 23 marca 1932 roku. W tym dniu ukończyło szkołę 17 dzieci w tym 6 chłopców i 11 dziewczyn.

Według rozporządzenia władz wiek emerytalny dla nauczycieli obniżono z 65 do 62 lat. Z tego powodu dwóch nauczycieli odeszło na emeryturę. Józef Czerny uczył w Wielowsi 30 lat a Błażej (?) Allamada był zatrudniony od 1 sierpnia 1929 roku. Obydwaj od 1 kwietnia odeszli na emeryturę. Przygotowano im z tego powodu uroczyste pożegnanie w którym brali udział nauczyciele i uczniowie.

Rok szkolny 1932/33

Na ten rok przyjęto 42 nowych uczniów. Wszystkich uczniów w tym czasie było 286. na wolne miejsca zostali zatrudnieni pochodzący z dolnego śląska nauczyciel Paul Quana i Walter Frey. 18 kwietnia rozpoczęli oni pracę w Katolickiej szkole w Wielowsi.

Po wybudowaniu osiedla zwiększyła się liczba dzieci w szkole, co też dało się odczuć przez bark miejsca. W tym czasie liczba dzieci przekroczyła 300.

Od 1 września nauczyciel Frey został przeniesiony do szkoły w Potempie. Jego miejsce zajął nauczyciel Erich Berndt.

Od 1 października nauczyciel Quana został przeniesiony do miejscowości Grabinie w powiecie Neustadt. Na jego miejsce ze związku uchodźców przydzielono nauczyciela Georga Schimanski.

Podczas ferii zimowych przeprowadzono remont dachu szkoły i poprawiono stan mieszkań nauczycieli. W starej szkole zrobiono nowe ogrodzenie. Dyrektor Lerch obsadził także ogród szkolny drzewami owocowymi, które sprowadził na własny koszt.

Dnia 31 marca szkołę opuściło 18 dzieci.

Rok szkolny 1933

1 kwietnia do szkoły przyjęto 54 6-latków. Wszystkich dzieci było 340 przez co klasy są przepełnione.

Ferie wielkanocne zamiast od 5  do 18 kwietnia przedłużono do 1 maja przez co były one tej samej długości co w szkołach wyższych.

Ponieważ na jednego nauczyciela przypadało więcej jak 60 uczniów dyrektor szkoły poprosił o nowego nauczyciela pomocniczego. Przydzielony nauczyciel nazywał się Aloiz Franke i pochodził z Wielowsi koło Nysy.

Od 1 kwietnia miały miejsce także zmiany w systemie szkolnictwa. Powstał w Wielowsi  Okręg Konferencyjny do którego należało 8 szkół: Wielowieś, Wojska, Sieroty, Błażejowie, Świbie, Wiśnicze, Radonia i Dąbrówka. Okręg ten należący do wizytatorstwa Gliwice IIa który prowadził Wizytator Mandel przeniesiono do rejonu Gliwice IIb pod przewodnictwo Wizytatora Schmikalla.

Od 1 maja nauczyciel pomocniczy Schimanksi, który został przydzielony jako nauczyciel pomocniczy został mianowany na pełnoprawnego nauczyciela. Od 1 maja w szkole nauczyciel Pillep uczy kl. I w której jest 55 dzieci, nauczyciel Schimanski kl. II w której jest 54 dzieci, nauczyciel pomocniczy Franke kl. III w której jest 54 dzieci, rektor Lerch kl. IV w której jest 50 dzieci, nauczycielka Preschoff kl. V w której jest 54 uczni, nauczyciel Berndt kl. VI w której jest 64 uczni. W szkole było 3 dzieci żydowskich i 4 ewangelików. Reszta to dzieci katolickie.

W lecie 1933 była wielka susza, dlatego studnię przy szkole pogłębiono z 16 m do 20,5 m, dzięki temu wody wystarczyło nawet dla mieszkańców z ulicy szkolnej.

Dnia 28 marca szkołę opuściło 43 uczniów.

Pierwszego kwietnia 1934 roku przyjęto 27 uczni na nowy rok, był to bardzo mały rok. Ogólna liczba uczni wynosiła 327. stan nauczycieli został bez zmian.

Od 14 lipca do 13 sierpnia trwały ferie letnie.

W lipcu 1934 roku wprowadzono w szkole (Staatsjugendtag), to znaczy narodowy dzień młodzieży. Według zaleceń z Berlina tym dniem była sobota. Dzień ten dzieci od 10 roku życia przygotowywał do życia w Trzeciej Rzeszy.  W tym dnu nauka była skrócona o dwie godziny, które były przeznaczone na sport a jedna godzina na majsterkowanie. Wprowadzono w szkole Dzień Nacjonalny. Młodzież należała do związku chłopców (jungvack) a dziewczęta do BDM. W organizacjach tym pomimo osiągania dobrych wyników nie ma entuzjazmu. Mimo namowy i zachęty przez nauczyciela na rzecz niemieckiej sprawy dzieci przejawiają małe zainteresowanie. Zastanawiano się gdzie jest problem. możliwe że w składkach które trzeba było płacić, lub w zakazach rodziców. Jest to trudne do rozstrzygnięcia.

Z powodu dużej liczby zachorowań na dyfteryt i szkarlatynę ferie zimowe wyznaczono wcześniej.

W grudniu 1934 roku szkoła otrzymała aparat do wyświetlania filmów. Pierwsze filmy wyświetlono w styczniu 1935 roku. Dzieci były zachwycone tym co zobaczyły. Niestety wiele nie można było zobaczyć z powodu braku filmów.

W dniu 28 marca nauczyciel Franke zdał egzamin na nauczyciela mianowanego. Następnego dnia było ukończenie roku szkolnego podczas którego szkołę opuściło 35 uczniów, z czego 6 uczniów, 3 chłopców i 3 dziewczyny poszły na Landjahr tj. na rok pracy u rolnika.

W ciągu roku wyposażono jedną klasę w nowe dwuosobowe średniowysokie ławki.

1 kwietnia 1935 przyjęto 51 nowych uczniów, w tym 26 chłopców i 25 dziewcząt. Troje dzieci zostało z powodu niedojrzałości umysłowej przez inspektora odroczonych.

Szkołę musiano powiększyć o jedną klasę, dlatego rozdzielono V i VI rocznik. W siedmiu klasach uczyło sześciu nauczycieli.

1 maja także w Wielowsi uroczyście obchodzono dzień pracy. Na domach były flagi. W tym dniu z rana udawano się do kościoła na Mszę Świętą. Następnie było zebranie w sali na przemówieniu Fürera. Po południu urządzono pochód przez uroczyście przystrojoną wieś. Wieczorem wszyscy, młodzi i starzy bawili się na zabawie tanecznej. Szkoła świętowała ten dzień wedle wskazań z Berlina.

Na dzień 1 maja w szkole było:

klasa

uczni

I

48

II

42

III

50

IV

53

V

54

VI

43

VII

52

RAZEM
342

Klasy są przepełnione, a nawet ze względów higienicznych i wychowawczych nie jest dobrze tak dużą grupę dzieci trzymać razem tyle godzin. Poprawienie więc tego stanu rzeczy jest koniecznością. Trzeba by było wybudować nową szkołę lub istniejącą powiększyć. Potrzeba by było przynajmniej 8 dużych sal lekcyjnych.

Od 18 maja do 15 czerwca nauczyciel pomocniczy Aloiz Franke został powołany na ćwiczenia wojskowe, dlatego reszta nauczycieli musiała go zastępować. W tym czasie bardzo wiele dzieci zachorowało na odrę dlatego nauka odbywała się bardzo nieregularnie.

Od 15 maja do 2 czerwca 1935 roku nauczyciele Pillep i Berndt bargli udział w szkoleniu obrony przeciwlotniczej w Gliwicach. Dnia 28 maja urządzono dla trzech klas wycieczkę naukową, do kotliszowickiego wapiennika. Pogoda dopisała. Dzieci mogły także zobaczyć przelatujące samoloty, co było dla dzieci wielkim przeżyciem. Ferie letnie wprowadzono jednakowe w całym powiecie i trwały one od 17 lipca do 8 sierpnia. Dnia 22 czerwca utworzono dzień niemieckiej młodzieży. Świętowano je na boisku. Na to święto przybyły także dzieci z okolicznych wiosek, z Sierot, Błażejowic, Czarkowa, i Wojski. Dzieci przeprowadziły zawody międzyszkolne, na których wszyscy zostali uhonorowani.